WIA-achterstand blijft oplopen ondanks maatregelen

WIA-achterstand loopt op naar mogelijk 150.000 dossiers in 2030: UWV legt herbeoordelingen grotendeels stil en start hersteloperatie daglonen

Minister Vijlbrief heeft de Kamer geïnformeerd over de oplopende problemen bij UWV rondom sociaal-medische beoordelingen. De boodschap is niet geruststellend: de achterstand in WIA-dossiers kan oplopen tot 100.000 à 150.000 in 2030, herbeoordelingen worden vrijwel volledig stilgelegd, en er loopt een hersteloperatie voor foutief berekende daglonen over de periode 2020-2024.

De minister erkent dat UWV de afgelopen jaren te maken heeft gehad met een mismatch tussen de instroom van aanvragen en de beschikbare capaciteit voor sociaal-medische beoordelingen. Ondanks extra inzet blijft de achterstand groeien. Om de situatie beheersbaar te houden, worden herbeoordelingen nu grotendeels opgeschort. Alleen in schrijnende gevallen wordt nog herbeoordeling gedaan. Dat betekent dat mensen die in aanmerking zouden kunnen komen voor een hogere uitkering of juist een lagere mate van arbeidsongeschiktheid, voorlopig niet opnieuw worden beoordeeld.

Tegelijkertijd loopt er een hersteloperatie voor WIA-gerechtigden van wie het dagloon tussen 2020 en 2024 foutief is berekend. Het gaat om 43.000 dossiers waarin mogelijk een fout zit. Deze groep kan vanaf oktober 2026 een nabetaling verwachten. Eerder schreven wij al over deze hersteloperatie en over het besluit van de minister om niet terug te vorderen bij dagloonfouten; een belangrijk signaal voor klanten die bang waren voor een terugbetalingsverplichting.

Het foutpercentage bij WIA-beslissingen is gedaald naar 7,5–8,3% in de tweede helft van 2025, ten opzichte van 11,5% in het eerste kwartaal van dat jaar. Dat is een verbetering, maar de minister erkent dat er nog aandachtspunten resteren.

Eerder schreven wij over UWV dat de beslistermijn wilde verdubbelen, over het IBO-rapport dat concludeerde dat het stelsel vastloopt en over het kabinetsvoorstel om de dwangsomregeling buiten werking te stellen. De voortgangsbrief bevestigt wat wij al langer signaleren: de uitvoering bij UWV verbetert niet structureel, ondanks dat keer op keer de regels worden aangepast aan de problemen in de uitvoering.

De column die Enno Wiertsema in juni publiceerde, legt de vinger precies op de zere plek: het kabinet reageert met smeerolie waar reparatie nodig is. De brief van minister Vijlbrief bevestigt dat beeld met de prognose dat achterstanden nog gaan oplopen. Het kabinet zet in op taakherschikking en experimenteert met private uitvoering van de Ziektewet. De fundamentele vraag van Enno blijft in de brief echter onbeantwoord: waarom spelen private partijen ook bij de WIA-claimbeoordeling geen structurele rol?