Vraag uit de praktijk: hoeveel risico loop je als je klanten adviseert over beleggen?

Een lid vroeg ons hoeveel risico je loopt als je particulieren adviseert over beleggen en welke vakbekwaamheid daarvoor nodig is. Die vraag speelt vaker: adviseurs zien kansen om klanten bij beleggen te begeleiden, maar zijn tegelijk terughoudend uit zorg over aansprakelijkheid.

Het antwoord hangt vooral af van wat je feitelijk doet. Niet de naam van je dienst of een disclaimer is bepalend, maar de inhoud en context van het contact met de klant. Grofweg zijn er drie situaties: 

1. Algemene informatie

   Algemene uitleg over bijvoorbeeld rendement en risico, spreiding en beleggingshorizon of een algemene aanbeveling die niet op een specifieke klant is toegesneden, is op zichzelf geen persoonlijk beleggingsadvies. Dat geldt ook voor een algemene aanbeveling die niet op een specifieke klant is toegesneden. De informatie moet wel correct, duidelijk en niet misleidend zijn.

2. Advies over een financieel product dat geen financieel instrument is

   Denk bijvoorbeeld aan een beleggingsverzekering. Dan gelden de reguliere regels voor financiële dienstverlening. Je hebt een vergunning nodig voor de betreffende productcategorie en je adviseurs moeten over de vereiste Wft-vakbekwaamheid beschikken. Je inventariseert onder meer de financiële positie, kennis en ervaring, doelstellingen en risicobereidheid van de klant en baseert je advies daarop.

3. Persoonlijk advies over financiële instrumenten

   Bij persoonlijk advies over bijvoorbeeld aandelen, obligaties, ETF’s of beleggingsfondsen is sprake van een beleggingsdienst. Daarvoor heb je in beginsel een AFM-vergunning nodig. Voor bepaalde diensten rond beleggingsfondsen bestaat een uitzondering via het nationaal regime, maar alleen als je aan de voorwaarden daarvan voldoet.

De belangrijkste grens ligt tussen algemene informatie en persoonlijk advies. Een aanbeveling kan al als persoonlijk advies worden gezien als je een specifiek product presenteert als passend voor deze klant. Een uitspraak als ‘dit fonds past bij u’ kan dus, afhankelijk van de context, al voldoende zijn. Dat betekent niet dat ieder beleggingsverlies automatisch tot aansprakelijkheid leidt. Een zorgvuldig dossier kan van groot belang zijn: leg daarin vast welke cliëntinformatie je hebt ingewonnen, hoe je het advies daarop hebt afgestemd en welke risico’s en waarschuwingen je hebt besproken.

Praktisch advies

Bepaal vooraf duidelijk welke rol je inneemt en leg die vast in je opdrachtbevestiging. Zorg er vervolgens voor dat je feitelijke dienstverlening daarbij aansluit. Geef je persoonlijk advies over financiële instrumenten? Controleer dan of je daarvoor een vergunning nodig hebt of onder het nationaal regime kunt werken. Kijk ook welke vakbekwaamheidseisen gelden en of je beroepsaansprakelijkheidsverzekering deze werkzaamheden dekt. Wees vooral alert op de grens tussen algemene informatie en persoonlijk advies: uiteindelijk wordt gekeken naar wat je daadwerkelijk tegen de klant zegt en doet.

Klik hier voor een overzicht van alle eerder behandelde vragen in de rubriek Vraag uit de praktijk.