Maandcolumn: Geen ver-van-je-bedshow
Soms krijg je post waarvan je denkt: dit kán niet voor mij bedoeld zijn. Een aantal van jullie overkwam dat de afgelopen weken. Een mail van de AFM, namens de Anti-Money Laundering Authority (AMLA), de nieuwe Europese antiwitwastoezichthouder. Het verzoek luidde mee te werken aan een testuitvraag. Honderden datapunten. In het Engels. En met een deadline die niet wacht tot je er klaar voor bent.
De eerste reactie die ik hoorde, was voorspelbaar en begrijpelijk: AMLA gaat toch toezicht houden op maximaal 40 grote, grensoverschrijdende financiële instellingen? Wat heeft mijn kantoor in Rotterdam, Nijmegen, Velp of Bussum daarmee te maken?
Nou, meer dan je denkt.
Want AMLA heeft niet één opdracht, maar twee. De eerste is inderdaad dat directe toezicht op die 40 grote spelers. Maar de tweede is minstens zo ingrijpend: zorgen dat nationale toezichthouders in de hele EU op dezelfde manier naar witwasrisico's kijken. Eén systematiek, één beoordelingskader, één toezichtregime - iets waar wij al langere tijd voor pleiten. En om dat kader te bouwen, moet je het testen op het hele spectrum. Niet alleen op internationale grootbanken, maar ook op partijen die onder nationaal toezicht blijven vallen, zoals advieskantoren.
En daar wringt het. Want de uitvraag is ontworpen alsof ieder advieskantoor een complianceafdeling van twintig man heeft. Tel daarbij op de vrijwel gelijktijdig lopende en deels overlappende jaarlijkse MMAB-uitvraag en het is zonneklaar dat de proportionaliteit zoek is. Daarom hebben we bij de AFM gepleit voor een opzet die recht doet aan de schaal van kleinere kantoren, voor het voorkomen van dubbelingen met de MMAB-uitvraag en voor een heldere, naar het Nederlands vertaalde opzet. Stuk voor stuk punten die het verschil maken tussen een uitvraag die werkt en een die alleen maar belast, iets wat de AFM overigens ook ziet.
Maar onze stem als branchevereniging is één ding. Jullie stem als individuele kantoren is iets anders. Als AMLA alleen van ons hoort dat het niet past, is dat een signaal. Als ze het ook rechtstreeks horen van de kantoren in de steekproef, wordt het een patroon. En patronen zijn moeilijker te negeren dan signalen.
Dat is precies de reden waarom we hebben opgeroepen om die feedbackronde in te vullen. Want dit is het moment waarop de contouren worden getekend. De modellen die AMLA nu ontwikkelt, worden straks de basis voor hoe toezichthouders in heel Europa naar risicoprofielen kijken. Dus ook naar die van kleine(re) advieskantoren. En als die modellen niet kloppen voor de praktijk van onafhankelijk advies, dan merk je dat misschien niet vandaag, maar wel over twee jaar. Bijsturen is dan een stuk lastiger.
Invloed uitoefenen op Europees toezicht voelt meestal als iets dat ver van je bed staat, maar dat is het niet. Het is altijd concreter en dichterbij dan je denkt. En invloed hierop begint met een feedbackformulier.
