Belangrijkste aandachtspunten voor financieel adviseurs en bemiddelaars uit het AFM Jaarverslag 2025

AFM-bestuursvoorzitter Laura van Geest presenteerde onlangs het AFM Jaarverslag 2025. Daarbij benadrukte zij dat de opeenstapeling van economische schokken, technologische ontwikkelingen en internationale spanningen zorgt voor een fundamenteel onzekere omgeving. Volgens de AFM moet de financiële sector zich steeds beter verhouden tot onvoorspelbaarheid en grillige marktbewegingen.

In dit bericht lichten we de belangrijkste aandachtspunten uit het jaarverslag voor onze sector uit. Met de publicatie vraagt de AFM ook aandacht voor de problematiek rond woningfunderingen. Het jaarverslag biedt inzicht in de toezichtactiviteiten van de AFM in het afgelopen jaar.

Wat zegt het verslag over onze sector van financieel adviseurs en bemiddelaars?

De AFM voerde in 2024 een verkenning uit naar de kwaliteit van hypotheekadvies. Die leidde tot gesprekken met adviseurs, opleiders, brancheorganisaties en softwareaanbieders. Daaruit bleek dat de bestaande leidraad nog steeds aansluit bij de geldende normen en de huidige praktijk. Wel bleek behoefte aan meer concrete handvatten voor de dagelijkse praktijk en aan meer duidelijkheid over nieuwe onderwerpen, zoals verduurzaming en relatiebeëindiging. De hernieuwde leidraad voor hypotheekadvies is inmiddels gepubliceerd.

Daarnaast stuurde de AFM 868 norminformerende brieven aan adviseurs, bemiddelaars en gevolmachtigd agenten. In deze brieven wijst de toezichthouder partijen op hun wettelijke verplichtingen en roept zij hen op om op specifieke punten verbeteringen door te voeren. Een norminformerende brief is geen maatregel en leidt niet tot een toezichtantecedent, maar onderstreept wel de eigen verantwoordelijkheid van de ondernemer.

Ook legde de AFM bijna 50 kantoorbezoeken af en voerde zij in het hele land gesprekken met financieel dienstverleners. De onderwerpen liepen uiteen. Zo stonden sommige gesprekken in het teken van collectieve vergunninghouders en de vraag of zij aantoonbaar zicht en grip hebben op hun aangesloten ondernemingen. Ook vroeg de AFM financieel dienstverleners hun volwassenheid in kaart te brengen op thema’s als toon aan de top, compliance en cultuur. De kantoorbezoeken en gesprekken moesten bijdragen aan een beheerste en integere bedrijfsvoering en aan een betere aanpak bij markttoegang.

Thema’s die direct of indirect van belang zijn voor financieel adviseurs en bemiddelaars

• De AFM publiceerde handvatten voor het borgen van het klantbelang bij embedded insurance. Deze handvatten gaan over de wettelijke vergunningplicht, productontwikkeling en informatieverstrekking. Embedded insurance betreft verzekeringen die worden aangeboden als onderdeel van een ander product of dienst, bijvoorbeeld bij de aankoop van een smartphone of vliegticket.

• De AFM deelde inzichten over het financiële gedrag van Gen Z.

• Uit onderzoek van de AFM bleek dat de helft van de schadeverzekeraars bij ten minste één product hogere winstmarges rekende voor loyale klanten. Na gesprekken met de AFM zijn premies en premiebeleid waar nodig aangepast. Dit onderzoek past in de bredere aandacht van de toezichthouder voor een eerlijke behandeling van consumenten.

• In de aanpak van hypotheekfraude voerde de AFM in 2025 handhavingsonderzoeken uit naar een aantal financieel dienstverleners die deze vorm van fraude al dan niet bewust hebben gefaciliteerd.

• De AFM keek naar risico’s op niet-passende verkoop van financiële producten aan consumenten met duurzaamheidsdoelstellingen. Dat risico kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer duurzaamheidsclaims van financiële ondernemingen niet voldoen aan het vereiste kwaliteitsniveau.

• Ook keek de AFM naar de manier waarop de pensioensector deelnemers informeert over wat zij bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel in de tweede pijler kunnen verwachten.

Kosten AFM in 2025

De kosten van de AFM kwamen in 2025 uit op € 154,9 miljoen. Dat is € 11 miljoen lager dan begroot. Volgens de AFM komt dat onder meer door vertraagde wetgevingstrajecten en door vertraging in de geplande groei van het aantal fte’s, als gevolg van arbeidsmarktkrapte en uitstroom. Over meerdere jaren bezien is wel sprake van een stijging van de kosten. Die hangt samen met nieuwe toezichttaken, investeringen in datagedreven toezicht en uitbreiding van de IT-capaciteit. De kosten van het doorlopende toezicht worden doorberekend aan de onder toezicht staande partijen volgens het vastgestelde kostenkader. Daarin is vastgelegd welk deel van de kosten per categorie wordt toegerekend. Het huidige percentage voor de categorie adviseurs en bemiddelaars bedraagt 10,7%.

De tarieven voor doorlopend toezicht worden jaarlijks vastgesteld en in juni gepubliceerd in de Staatscourant.