Onze adviessector in beeld gebracht door de AFM
De AFM geeft in Sector in Beeld een terugkoppeling van de data die zij heeft uitgevraagd bij financiële dienstverleners vanuit de MMAB. Verder komen hierin terug de resultaten van onderzoeken in onze sector die zij het afgelopen jaar heeft gedaan en de indrukken die de toezichthouder heeft gekregen van de kantoorbezoeken. Sector in Beeld wordt jaarlijks in november gepubliceerd.
De AFM geeft aan dat de sector op een kantelpunt zit vanwege technologische ontwikkelingen en AI. Ze ziet voor financiële dienstverleners een belangrijke rol bij het zorgen van financiële gezondheid voor consumenten. Daarom hecht de AFM veel belang aan een goede inrichting van de organisatie, zodat de belangen van de klant centraal staan en consistent worden meegenomen in bedrijfsprocessen en beslissingen. De AFM spreekt hierbij van borging van klantbelang. Dat is onderdeel van het onderzoek dat de AFM dit jaar en komende jaren doet bij ondernemingen.
Aanwezigheid en zichtbaarheid
De AFM geeft aan tevreden te zijn over de resultaten van het onderzoek. Het onderzoek is daarbij aanleiding voor een constructieve dialoog met ondernemingen. In het toezicht op onze sector streeft de AFM naar contact met de markt; niet op afstand maar via een dialoog om te begrijpen wat er speelt. Een voorbeeld daarvan zijn de kantoorbezoeken en aanwezigheid en zichtbaarheid op branchedagen. Feitelijk is deze aanwezigheid een uitnodiging van de AFM om in contact te treden voor wederzijds begrip. Voor de AFM is het een uitdaging om vanuit haar rol te communiceren met 6000 financiële dienstverleners.
Wij hebben veelvuldig contact met de AFM over de actuele ontwikkelingen. Zo kunnen we al in een vroegtijdig stadium signaleren of en waar we kunnen bijdragen. Het is daarom belangrijk dat je het ons meldt als je tegen zaken aanloopt zodat wij deze vanuit de branche aan de AFM kunnen voorleggen. Over de aandachtspunten in deze Sector in Beeld zijn we uiteraard ook in gesprek met de AFM.
Hieronder gaan we in op enkele onderwerpen uit Sector in Beeld en geven meteen aan waar je op onze site informatie of tools kan vinden bij het betreffende onderwerp.
Collectieve vergunninghouders moeten de compliance van aangesloten ondernemingen adequaat borgen
Als collectieve vergunninghouder zie je toe op naleving van de regels door de aangesloten ondernemingen. Ook zie je toe op de borging en vastlegging in beleidsstukken. Daarbij gaat het om zaken als:
- informatie beveiliging,
- incidenten- en klachtenbeleid,
- risicomanagementbeleid en
De AFM signaleert in de verkenning bij de collectieve vergunninghouder dat de borging en vastlegging niet gebeurt. De AFM adviseert een grondig onderzoek te laten uitvoeren voor aansluiting bij de betreffende ondernemingen en daarbij ook de toezichthistorie in kaart te brengen. Tevens adviseert de AFM om regelmatig audits te laten doen naar de compliance van de aangesloten ondernemingen.
De verkenning en de aanbevelingen van de AFM voor collectieve vergunninghouders zijn te vinden op de website Collectieve vergunning. Dit onderwerp is onderdeel van doorlopend toezicht van de AFM.
Alertheid op Hypotheekfraude
Meerdere voorbeelden laten zien dat hypotheekfraude een toenemend probleem is. De financieel adviseur heeft als poortwachter een signalerende functie. Zie hiervoor ook ons eerdere bericht met aanbevelingen van de AFM. De AFM roept financiële dienstverleners op om fraude te melden bij de AFM en waarschuwt dat niet melden consequenties heeft.
Dus: is er sprake van een fraude incident, maar ben je er niet zeker van of dit voor melding in aanmerking komt, meld het dan toch. Blijf daarnaast ook bij alle betrokken medewerkers aandacht vragen voor alertheid op fraude. Fraude met hypotheken raakt onze hele sector en waar mogelijk moeten we samen bijdragen om dit te voorkomen.
Uitbesteding en melden van IT incidenten
Opnieuw vraagt de AFM aandacht voor beheersmaatregelen bij uitbesteding van kritieke dienstverlening. De AFM constateert dat financiële dienstverleners het belang zien van maatregelen en daar ook actie op hebben genomen. Tegelijk ziet de AFM dat incidenten nog vaak niet goed worden bijgehouden en IT incidenten niet worden gemeld. Het gaat dan om IT-incidenten die een ernstig gevaar vormen voor de integere uitoefening van het bedrijf.
In het komende wijzigingsbesluit financiële markten 2026 zullen nadere regels worden opgenomen over uitbesteding. Wij hebben kritisch gereageerd op het consultatievoorstel en het wachten is nu op de definitieve regels. Ook zijn de principes van de AFM van toepassing; deze bieden handvatten voor financiële dienstverleners. Zie voor meer informatie ook ons kennisportaal Digitale weerbaarheid.
Marktindrukken AFM over actieve provisietransparantie en vakbekwaamheid
Tijdens de kantoorbezoeken komen 2 onderwerpen veel aan bod: actieve provisietransparantie en vakbekwaamheid.
Over actieve provisietransparantie krijgt de AFM weinig signalen van problemen. Wel zijn de ervaringen van adviseurs met het informeren van de klant wisselend. Dat er weinig problemen lijken te zijn neemt niet weg dat de verplichting door adviseurs als zeer belastend wordt ervaren (regeldruk) en dat nut en noodzaak twijfelachtig zijn. Het is van belang dat bij de aangekondigde evaluatie van actieve provisietransparantie, die in 2027 start, wordt gekeken naar de doelstelling van de verplichting en wat het daadwerkelijk bijdraagt voor de consument.
Financiële dienstverleners ervaren het voldoen aan de vakbekwaamheidseisen, en met name de PE examens, als een obstakel. Dat is een korte samenvatting van de kritiek die de AFM hoort vanuit de sector. Oude actualiteit wordt getoetst en de toetsen zijn geen goede weergave van de adviespraktijk. De AFM kondigt aan de komende periode knelpunten met de PE examens in kaart te brengen. Wij zullen daar zeker aan bijdragen en het is goed dat de AFM hier haar oor te luisteren legt. We willen samen met de AFM kijken naar een alternatief voor de PE examens; deze dragen immers niet bij aan vakbekwaamheid, maar zorgen voor een negatieve toetscultuur.
Toegankelijkheidsrichtlijn
De toezichthouder vraagt aandacht voor de toegankelijkheidsprincipes voor digitale dienstverlening. Ook voor dienstenverleners die niet onder de verplichting van de richtlijn vallen zijn deze principes een goed middel om de digitale dienstverlening in te richten en van belang voor het concurrentievermogen. Als een website niet voldoet zullen veel mensen met een beperking afhaken.
Bezoek voor uitleg en hulpmiddelen ons kennisdossier Digitale toegankelijkheid (European Accessibility Act)
Actualisatie van de leidraad hypotheken
Naar aanleiding van het eerdere onderzoek naar de kwaliteit van hypotheekadvies en behoeften vanuit de markt gaat de AFM de leidraad hypotheekadvisering actualiseren. De nieuwe leidraad verschijnt begin 2026. Wij zijn in contact met de AFM over de aanpassing. Mocht je input hebben laat ons weten.
Melden klachten en incidenten
Zoals al eerder aangegeven constateert de AFM dat een deel van de financiële dienstverleners het incidentenbeleid en de klachtenadministratie niet op orde heeft. De AFM heeft 868 ondernemingen hierover een norminformerende brief gestuurd wat betekent dat de AFM opvolging verlangt.
Het melden van incidenten is niet de verantwoordelijkheid van een individuele medewerker maar moet onderdeel zijn van het beleid en de verantwoordelijkheid van de hele organisatie. Het goed inrichten daarvan is een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering. Wij helpen je daarbij. Op ons Wft-portaal vind je informatie hierover en binnenkort organiseren wij een webinar waarin we de praktijk bespreken en uitleggen hoe je de organisatie - of die groot of klein is - daar adequaat op inricht.
En last but not least de pensioentransitie
De AFM roept pensioenadviseurs op om tijdig aan de slag te gaan en wijst op de grote gevolgen van niet tijdig advies. Wij zijn blij met de media aandacht onlangs voor dit onderwerp en de oproep aan werkgevers. Ook de oproep van de AFM om samenwerking tussen pensioenadviseur en pensioenuitvoerder ondersteunen wij.
Binnenkort organiseren we ook een webinar over de fiscale gevolgen niet tijdig aanpassen van pensioenregeling aan Wtp