Risico-inventarisatie & -evaluatie

Een bedrijfsongeval met een haperende of verouderde machine. Een medewerker die wordt blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. Iemand die uitvalt omdat hij te lang te zwaar of te weinig uitdagend werk heeft verricht (fysiek of psychisch). Het zijn stuk voor stuk voorbeelden van personeelgerelateerde risico’s die ondernemers lopen. Risico's die bovendien ook de bedrijfscontinuïteit in gevaar kunnen brengen (verzuim), tot hoge aansprakelijkheidskosten kunnen leiden en de goede naam van een ondernemer in gevaar kunnen brengen. Daarover meedenken en adviseren past binnen de totaalaanpak van de risico’s die je klant loopt.

Een goede RI&E is de basis van het arbobeleid van je klant. Pas als bekend is welke veiligheids- en gezondheidsrisico’s spelen binnen een bedrijf en wat de impact ervan is, kunnen de juiste (preventie)maatregelen getroffen worden en daar passende verzekeringen bij geadviseerd worden.

Adviseren over de RI&E van je klant kan ook een opstap zijn om over andere onderwerpen een risicomanagementgesprek aan te gaan.  Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Sociaal-Economische Raad (SER) en het Verbond van Verzekeraars hebben een flyer ontwikkeld om het gesprek over de RI&E aan te gaan.

Startchecklist RI&E

Is de klant RI&E-plichtig?
De risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) is al sinds 1994 verplicht voor alle ondernemers met personeel in dienst. Met personeel worden ook uitzendkrachten, vrijwilligers, stagiairs etc. bedoeld; hier gelden overigens aparte regels voor. Raadpleeg het Stappenplan bent u RI&E-plichtig? voor de details.

Is er een verantwoordelijke aangesteld voor de RI&E?
RI&E is de verantwoordelijkheid van de preventiemedewerker. Dit is degene die zich binnen het bedrijf (ook) bezighoudt met de veiligheid en gezondheid op de werkvloer. In grote bedrijven (> 25 werknemers) moet hier iemand voor zijn aangewezen. In kleine bedrijven is het vaak de directeur die de taken van de preventiemedewerker verzorgt. Het opstellen en uitvoeren van de RI&E is één van de wettelijke taken van de preventiemedewerker. Alleen in uitzonderingsgevallen kan dit worden uitbesteed aan een externe partij.

Route naar RI&E

Route naar RI&E is een online applicatie die je klant op weg helpt naar een RI&E voor zijn bedrijf, op de manier die hij zelf kiest. Route naar RI&E is een initiatief van het Steunpunt RI&E. Steunpunt RI&E bestaat uit FNV, MKB Nederland, CNV, VCP, Uneto-VNI, VOB, TNO en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Om een RI&E te maken zijn er grofweg vier mogelijkheden:

  1. Een RI&E maken door verder te gaan met Route naar RI&E
  2. Een RI&E maken via het hulpmiddel van een brancheorganisatie
  3. Een RI&E maken met behulp van een professional
  4. Een RI&E maken zonder hulpmiddelen, op mijn eigen manier

Stappenplan RI&E

Welke route ook wordt gekozen, je krijgt altijd te maken met de volgende vijf stappen.

Stap 1: Risico-inventarisatie
De eerste stap van het uitvoeren van een RI&E is het maken van een lijst met de werkrisico’s binnen het bedrijf van de klant. Bijvoorbeeld door ze in te delen naar risicosoorten:

  • fysieke risico’s/ergonomie: tillen, kracht zetten, ongemakkelijke houding, lang staan, beeldschermwerk, etc.
  • psychosociale risico’s: werkdruk, stress, agressie op de werkvloer, onregelmatige tijden, etc.
  • veiligheids- en omgevingsrisico’s: val-, snij- en aanrijdgevaar, gevaarlijke stoffen, hitte/kou, etc.

Ga ook na of de klant andere arbozorg op orde heeft zoals BHV, arbodienstverlening en een preventiemedewerker.

Het Steunpunt RI&E heeft voor een aantal branches samen met deze branches RI&E-instrumenten ontwikkeld die je kunnen helpen bij het opstellen van een RI&E.

Stap 2: Risico-evaluatie
Zet vervolgens de geïnventariseerde risico’s op volgorde onder elkaar; de belangrijkste/grootste kans en impact bovenaan. Samen met enkele branches heeft het Steunpunt RI&E instrumenten ontwikkeld die helpen bij het evalueren van de risico’s.

Stap 3: Plan van Aanpak
In het Plan van Aanpak (PvA) staan de maatregelen die getroffen worden om de risico’s te voorkomen/op te lossen. Ook hiervoor heeft het Steunpunt RI&E samen met enkele branches een instrument ontwikkeld: de Arbocatalogus. Je vindt de eventuele Arbocatalogus bij het RI&E-instrument voor de betreffende branche.

Stap 4: Toetsen van de RI&E
De meeste RI&E’s moeten door een gecertificeerde arbodienst/deskundige getoetst worden. Er zijn uitzonderingen op de toetsingsverplichting. Raadpleeg het Stappenplan RI&E toetsen? om te achterhalen of de RI&E van je klant getoetst moet worden.

Na toetsing moet de OR of personeelsvertegenwoordiging (PVT) instemmen met de RI&E en het PvA. Is er geen OR of PVT dan moeten de werknemers de RI&E kunnen inzien wanneer zij dit willen (inzagerecht).

Stap 5: Plan van Aanpak uitvoeren
Als de RI&E en het PvA zijn getoetst kan het PvA worden uitgevoerd. Bespreek de RI&E binnen het bedrijf en zorg dat de risico-beperkende maatregelen worden getroffen. Het is ook verstandig om in ieder geval jaarlijks het PvA te bekijken en de voortgang te beoordelen. Zijn er grote veranderingen binnen het bedrijf van je klant? Dat kan gevolgen hebben voor de RI&E. Het is dan verstandig om opnieuw dit stappenplan de doorlopen.

Deze vijf stappen worden uitgebreid beschreven in het boekje "Aan de slag met de RI&E"

 

Meer informatie

Meer weten over RI&E’s? Kijk dan op rie.nl.