VWS Verzekerdenmonitor 2025: betalingsachterstanden zorgpremie concentreren zich bij dertigers
Het Ministerie van VWS heeft de Verzekerdenmonitor 2025 gepubliceerd. Hierin wordt de stand van zaken rondom de verzekeringsplicht en betalingsachterstanden in kaart gebracht. Hoewel het aantal onverzekerden gedaald is, valt op dat betalingsproblemen zich steeds nadrukkelijker manifesteren in de leeftijdsgroep van 26 tot 40 jaar.
De Verzekerdenmonitor bevestigt eerst het bekende macrobeeld: in 2024 waren er 17,8 miljoen Zvw-verzekerden. Boven de 18 jaar ging het om 14,5 miljoen mensen. De betaalde nominale premies kwamen uit op 25,4 miljard euro, het verplicht eigen risico op 3,4 miljard en de inkomensafhankelijke bijdrage op 32,4 miljard euro. Totaal gaat het om 61,2 miljard euro. Het stelsel draait dus op volle toeren en lijkt breed gedragen.
Daarachter gaat echter een ander beeld schuil. Het aantal mensen met een betalingsachterstand op de zorgpremie blijft hoog: gemiddeld ruim 424.000 verzekerden hadden in 2024 een achterstand van minimaal twee maanden. Een deel van hen komt uiteindelijk terecht in het bestuursrechtelijk premieregime bij het CAK. Eind 2024 ging het om ongeveer 173.000 mensen – 7.000 meer dan in 2023.
De overheid heeft de vroegere 'wanbetalersregeling' aangepast. De regeling heet nu neutraal 'regeling betalingsachterstand zorgpremie' en de bestuursrechtelijke premie is per 1 juli 2024 verlaagd 110% van de gemiddelde nominale premie. Dat scheelt maandelijks concreet in de portemonnee van mensen die al in de problemen zitten, maar lost de kern van de schuldenproblematiek uiteraard niet op.
Financiële kwetsbaarheid bij 26- tot 40-jarigen
Het meest opvallende punt uit de monitor voor de adviespraktijk is de analyse van de groep met schulden. Uit een uitvraag onder verzekeraars blijkt dat betalingsachterstanden zich concentreren bij de leeftijdsgroep 26-40 jaar. Deze groep vertegenwoordigt 40 tot 46% van alle achterstanden, wat aanzienlijk hoger is dan je op basis van de bevolkingsopbouw zou verwachten.
Deze betalingsachterstanden lijken voornamelijk een structureel probleem te zijn. Gemiddeld duurt dit bij 43-50% van alle gevallen langer dan zes maanden. Dit percentage is opvallend consistent over vrijwel alle leeftijdsgroepen. Deze mensen hebben niet te maken met tijdelijke liquiditeitsproblemen, maar met langdurige betalingsproblemen en mogelijk bredere schuldenproblematiek.
Cijfers per leeftijdsgroep
Onderstaande tabel uit de monitor laat zien hoe de groep in het bestuursrechtelijk regime is opgebouwd. Vooral de categorieën tussen de 25 en 40 jaar springen eruit.
Tabel: Verzekerden in bestuursrechtelijk premieregime naar leeftijd (bron: CBS/VWS Monitor)
Naast veel informatie en data over de in de tabel genoemde groepen bevat de VWS-Verzekerdenmonitor ook hoofdstukken over de opsporing van onverzekerden, de voorlichting door de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ), over gemoedsbezwaarden onverzekerde vreemdelingen.
De volledige VWS-Verzekerdenmonitor is hier te downloaden.