Op weg naar een nieuw pensioenstelsel – Verslag expert-sessie Pensioen op Adfiz Zakelijk Platform

Op het terrein van de aanvullende pensioenen gaat er heel veel gebeuren. Ben Schuurman, is voorzitter van de Kennisgroep Pensioen bij de Belastingdienst en weet als geen ander wat er speelt. Op persoonlijke titel ging hij uitvoerig in op twee belangrijke onderwerpen tijdens de expert-sessie op het Zakelijk Platform:

De mogelijkheid om te kunnen doorbeleggen na de pensioendatum
De weg naar een nieuw pensioenstelsel, waar de pensioenlasten tussen de generaties op een eerlijke manier worden verdeeld.

Doorbeleggen na de pensioendatum

Pensioenfondsen beleggen de premiegelden van hun deelnemers collectief door na de pensioendatum. Verwacht wordt dat doorbeleggen van pensioengeld in de uitkeringsfase bij premie-overeenkomsten per 1 juli 2016 mogelijk gaat worden. Onderzoeken hebben uitgewezen dat gemiddeld een hoger pensioenresultaat kan worden verwacht als het pensioenkapitaal in de uitkeringsfase wordt doorbelegd.

De Pensioenwet en de Wet op de loonbelasting 1964 moeten gewijzigd worden om doorbeleggen mogelijk te maken. Staatssecretaris Klijnsma heeft voorstellen om de wetgeving aan te passen voor consultatie aan de markt voorgelegd. Duidelijk is dat doorbeleggen van pensioengelden na de pensioendatum de oplossing moet gaan worden voor de grote problemen waar werknemers nu tegenaanlopen. Vanwege o.a. de langdurig lage rentestand kunnen zij maar een heel laag pensioen aankopen. “Je zult er maar bij deze mensen horen, dat is echt balen”. De pensioenknip, waarbij het pensioen in twee gedeelten kan worden aangekocht als oplossing voor een lage rentestand, blijkt geen goede oplossing te zijn omdat de rentestand langdurig laag lijkt te blijven. Ben Schuurman gaf een evenwichtig beeld van het doorbeleggen. Er zijn ook risico’s bij doorbeleggen. Er is kans op meer, maar ook op minder. Bij het kiezen voor doorbeleggen wordt een belangrijk punt met wie de werknemer de beleggingsrisico’s gaat delen en hoe. Kiest een werknemer ervoor risico’s collectief of individueel te dragen. Een werknemer met een premieovereenkomst krijgt een wettelijk recht om te kiezen. Het ziet er naar uit dat de keuze al 10 jaar voor de pensioendatum gemaakt kan worden, als een werknemer dit wenst. Ben Schuurman maakte volstrekt duidelijk dat het al dan niet kiezen voor doorbeleggen en de wijze waarop een belangrijk keuzemoment is waarbij advies aan de werknemer zeer wenselijk is.

Naar een nieuwe pensioenstelsel

Het huidige pensioenstelsel is aan vernieuwing toe. Staatssecretaris Klijnsma heeft eerder al een nationaal pensioendebat in het leven geroepen. Ze vraagt naar verbeterpunten voor het stelsel en wil daarbij het goede behouden. De regering heeft de SER om advies gevraagd. Verbeterpunten moeten zich richten op een stelsel dat:

minder gevoelig is voor renteschommelingen,
een evenwichtige verdeling biedt tussen gespaarde pensioengelden van jong en oud,
geen perverse solidariteit in zich draagt tussen hoger en lager opgeleiden
een pensioenoplossing biedt voor zzp-ers.

Onderdeel van de discussie over het stelsel is ook of pensioenkapitaal mag worden benut voor financiering van de zorg en/of voor het aflossen van het eigen huis. Het kabinet gaat verschillende varianten uitwerken, waarbij Klijnsma aangeeft een voorkeur te hebben voor een stelsel met degressieve pensioenopbouw. Klijnsma geeft in haar brief aan dat deelnemers meer keuzevrijheid in de pensioenopbouw willen, terwijl uit onderzoeken blijkt dat meer keuzevrijheid over het algemeen leidt tot lagere pensioenen. Binnen het nieuwe stelsel zullen daarnaast ook de lasten tussen de deelnemers eerlijker verdeeld moeten worden.