Maandcolumn: Stick to the plan

Ik heb er namens de branche al op gereageerd, maar het voornemen van de minister om tóch te kiezen voor exacte provisiebedragen per product is zo onverstandig dat dit niet vaak genoeg kan worden benadrukt.

Dát de consument moet mogen weten wat de aard van de beloning is en hoe hoog een eventuele provisie is die zijn adviseur ontvangt voor zijn werkzaamheden, daar zijn we het allemaal over eens. Daar zijn ook regels voor. De enkele consument die er bij zijn adviseur naar vraagt, krijgt netjes al de antwoorden die hij wil. Dat werkt voor iedereen prima en er is geen enkele reden om dit op de schop te willen gooien. Er bestaat namelijk geen probleem dat om een verdergaande transparantie-oplossing vroeg. Maar aangezien de roep om provisies voor consumenten makkelijker vindbaar te maken steeds luider weerklonk, hebben we aangegeven uiteraard mee te willen denken over hoe dit vorm te geven. Maar wel met duidelijke randvoorwaarden.

Het begin juli geconsulteerde voorstel was evenwichtig en het resultaat van drie jaar hard werk door verschillende partijen. Alles wat belangrijk was om tot dit consultatievoorstel te kunnen komen is in die tijd op tafel gekomen, besproken en afgewogen. En in de consultatie zijn geen nieuwe feiten aan het licht gekomen. De vraag waarom de minister op het laatste moment lijkt te gaan draaien heb ik al gesteld en ik ken er nog steeds het antwoord niet op. Wat ik wel weet, is dat het bijzonder onverstandig is.

Ten eerste omdat een exact provisiebedrag pas bekend is als de consument al voor een adviseur heeft gekozen, het advies heeft ontvangen en op het punt staat om de knoop door te hakken voor die ene verzekering. Op dat moment is informatie over provisie als onderdeel van de totaalprijs op zijn best irrelevant en op zijn slechtst misleidend. Ten tweede omdat de minister op deze manier in feite van de adviseur verlangt dat hij eerst al het werk verricht door wensen, behoeften en financiële armslag van zijn klant met elkaar te matchen om daarna pas te horen of hij de opdracht krijgt. Ten derde omdat producttransparantie – waar de minister nu voornemens is voor te kiezen – wel degelijk ten koste gaat van het gelijke speelveld. Directe aanbieders hoeven namelijk niet transparant te zijn over hun distributie en marketingkosten, maar kunnen die verstoppen in de prijs van het product. Dat schaadt – en dat is het ergste – de belangen van veel consumenten. Vergelijken wordt zo voor veel consumenten immers onnodig complex gemaakt. Een consument zal namelijk al snel in de foutieve veronderstelling zijn dat hij bij een directe aanbieder geen kosten betaalt.

Ik zou de minister dan ook willen zeggen: weersta de druk van Verbond of AFM en maak nu geen ommezwaai. Houd de rug recht en stick to the plan. Neem een voorbeeld aan Margaret Thatcher. Toen zij in 1980 hevig onder vuur lag om terug te komen op haar economische hervormingsplannen weerstond zij die druk met de historische woorden: “You turn if you want to. The lady’s not for turning.“