Kamerbrief anti-witwasaanpak kabinet: Lastenverlichting en ketensamenwerking

De ministers van Financiën en Justitie & Veiligheid hebben recent gezamenlijk een Kamerbrief gepresenteerd waarin zij de contouren schetsen voor de toekomstige aanpak van witwassen. De brief is niet alleen een reactie op nationale behoeften, maar kijkt ook vooruit naar de implementatie van het nieuwe Europese anti-witwaspakket (Anti Money Laundering-pakket).  

De bewindspersonen benadrukken de noodzaak van een effectievere en meer proportionele Wet witwassen en financiering terrorisme (Wwft). Dit moet leiden tot een daadkrachtiger aanpak van financieel-economische criminaliteit en een vermindering van de lasten voor ondernemers en voor burgers.  

Risicogebaseerde aanpak staat centraal 
Uitgangspunt van de nieuwe anti-witwasaanpak is de risicogebaseerde aanpak. In situaties waarin minder risico’s op witwassen of terrorismefinanciering zijn kan het cliëntonderzoek beperkter zijn dan in situaties waarin bijvoorbeeld buitenlandse handelsconstructies met cryptomunten betrokken zijn. Ook nu al kunnen marktpartijen risicogebaseerd omgaan met het nemen van maatregelen om witwassen en/of terrorisme te voorkomen. Maar dit gebeurt nog te weinig, aldus de Ministers. De implementatie van het Europese anti-witwaspakket (AML-pakket) zal worden aangegrepen om de risicogebaseerde benaderingen goed en duidelijk neer te zetten.  

Gegevensdeling wordt verbeterd 
De bewindslieden schrijven dat zij vinden dat er meer ruimte moet komen tussen poortwachters onderling om veilig gegevens te kunnen delen. Op die manier kunnen partijen die volgens de Wwft als poortwachter fungeren, zoals financieel adviseurs, beter samenwerken om risico’s te identificeren. Voor klanten zal deze aanpak schelen, omdat ze net elke keer bij alle poortwachters dezelfde vragen moeten beantwoorden en dezelfde informatie hoeven op te leveren. Het idee is om eerst in een pilot te onderzoeken hoe gebruik gemaakt kan worden van gegevensdeling. Deze pilot zal naar verwachting in 2026 opgestart worden. 

UBO-register 
De Ministeries erkennen dat de informatie die in het huidige UBO-register staat nog niet volledig betrouwbaar is. Daarom moet de KvK meer doen om de juistheid van UBO-registraties (periodiek) te verifiëren. Verder is het de bedoeling om poortwachters toegang tot meer (nuttige) informatie in het UBO-register te geven. Hier wordt de Autoriteit Persoonsgegevens bij betrokken. 

Conclusie 
Als de plannen allemaal goed worden doorgevoerd, zouden ze op termijn een lastenverlichting kunnen betekenen voor financieel adviseurs. Met name gegevensdeling zou interessant kunnen zijn. Dan is het hopelijk niet meer nodig dat iemand zich zes of zeven keer moet identificeren tijdens het hele proces van de aankoop van een huis.