Hersteloperatie UWV: minister wil niet terugvorderen

Vrijdag 11 juli jl. informeerde minister Van Hijum de Tweede Kamer over de voortgang van de hersteloperatie bij het UWV, gericht op het corrigeren van fouten in de dagloonberekening van WIA-uitkeringen tussen 2020 en 2025. De voorkeur van de minister wil te hoge uitkeringen niet terugvorderen.

De minister benadrukt in zijn brief de onzekerheid die de hersteloperatie veroorzaakt bij mensen. Om die reden is inmiddels bijna iedereen individueel door het UWV geïnformeerd. De een met de boodschap dat de uitkering niet nader wordt onderzocht, de ander met de mededeling dat dit wel gebeurt. Het handmatig onderzoeken van de 43.000 dossiers waarin mogelijk een fout zit, is in volle gang. Het daadwerkelijk herstellen van de uitkeringen is echter nog niet gestart.

Niet terugvorderen bij dagloonfouten

Een van de belangrijkste knelpunten voor getroffenen was de angst voor terugvordering als de uitkering in het verleden te hoog was vastgesteld. De minister heeft, tegen zijn eigen eerdere advies in maar in lijn met een breed gedragen Kamermotie, besloten om hier volledig van af te zien. De redenering is dat de dagloonvaststelling te complex is voor burgers om te doorzien en dat de fouten volledig bij het UWV liggen. Dit beleid geldt specifiek voor deze hersteloperatie. Als mensen opzettelijk misbruik hebben gemaakt van de situatie kan er wel teruggevorderd worden, geeft de minister aan.

Aanpak nabetaling en keteneffecten: voorkeur voor compensatieregeling

Een nabetaling kan voor gedupeerden leiden tot vervelende neveneffecten, zoals een lagere zorg- of huurtoeslag of een hogere belastingaanslag . Soms zijn deze keteneffecten zelfs groter dan de nabetaling zelf. De minister wil dit zoveel mogelijk voorkomen.

Na onderzoek van verschillende scenario’s gaat de voorkeur uit naar een ‘compensatieregelingsscenario’. Hierbij wordt de WIA-uitkering naar de toekomst toe gecorrigeerd en ontvangen mensen voor het verleden een compensatie. Het UWV neemt via de eindheffing de belasting over deze compensatie voor zijn rekening, waardoor het bedrag niet meetelt voor het verzamelinkomen en keteneffecten worden voorkomen.

Impact voor werkgevers

Ook voor werkgevers heeft de hersteloperatie mogelijk financiële gevolgen. Bedrijven die eigenrisicodrager zijn hebben mogelijk betalingen gedaan die achteraf niet correct waren. Publiek verzekerde werkgevers hebben mogelijk te maken met correcties en de gevolgen daarvan op publieke premies. Minister Van Hijum geeft aan dat het uitgangspunt is om nadelige gevolgen voor werkgevers zoveel mogelijk te beperken.

Andere maatregelen

Om mensen met een WIA- of Wajonguitkering goede ondersteuning te bieden, heeft UWV een extra team van casemanagers ingezet. Deze casemanagers bieden persoonlijke begeleiding en helpen mensen door hun situatie gericht in beeld te brengen en de juiste vervolgstappen te bepalen.

Tot slot geeft de minister aan te werken aan het opzetten van een onafhankelijk meldpunt. Dit meldpunt moet er zijn voor mensen die zich niet via de gebruikelijke kanalen durven of willen melden. Over de inrichting hiervan wordt gesproken met verschillende externe partijen, waaronder de Landelijke Cliëntenraad. Na de zomer zal de minister de Kamer hier nader over informeren.

Vervolgtraject

Minister Van Hijum schrijft dat hij verwacht dat het UWV deze zomer nog nodig zal hebben om de aanpak van de herstelactie uit te werken. In het najaar hoopt hij een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer te sturen. Hij wil in die voortgangsbrief ook de aanbevelingen uit het onderzoek van de Algemene Rekenkamer meenemen.