Enno in AM-column: Vertrouwen is geen eenrichtingsverkeer
In zijn AM-column, die vorige week werd gepubliceerd, besprak Enno de regeldruk waarmee advieskantoren worden geconfronteerd. En dat die regels vaak zijn bedacht vanuit wantrouwen, maar geen recht doen aan de advieswereld van vandaag. "Daarmee is nu ook de tijd aangebroken om het wantrouwen te laten varen en wetgeving en toezichthouden aan te vliegen vanuit vertrouwen. [...] Want vertrouwen is geen eenrichtingsverkeer: het moet niet alleen worden verdiend, maar ook worden teruggegeven. Minder kramp in de regels, meer ruimte voor ondernemerschap – dát is ook een vorm van regeldrukvermindering. En misschien wel de belangrijkste."
Enno's volledige column lees je op de site van AM of hieronder.
Vertrouwen is geen eenrichtingsverkeer
Enkele weken voordat de Kamer met verkiezingsreces ging, publiceerde demissionair minister Karremans namens het kabinet een nieuwe aanpak voor regelreductie. Daarin committeerde hij zich aan concrete doelstellingen om de regeldruk voor ondernemers – ook in onze sector – te verminderen.
Dat werd ook wel eens tijd. Want de alsmaar toenemende compliance-eisen, de vele rapportageverplichtingen en andere administratieve lasten drukken zwaar op advieskantoren. Hoewel nog steeds ongewenst, zou het nog tot daaraan toe zijn als het daarbij bleef. Maar dat doet het niet; het gaat verder dan dat. De verstikkende regeldruk trekt namelijk ook de aandacht weg van waar het echt om draait – de klant. En dat kan nooit de bedoeling zijn geweest.
Tegelijk weet ik dat veel regels ooit met de beste bedoelingen zijn ingevoerd – om helderheid te scheppen, risico’s te beperken of incidenten te voorkomen. Maar in de kluwen van regels en de goede bedoelingen waar ze uit voort kwamen, zijn we het spoor bijster geraakt en te ver doorgeschoten. Dan helpen regels niet meer om die doelen te halen, maar worden ze een belemmering voor wie goed werk wil leveren en klanten echt wil helpen.
Het mooie is dat dit inzicht eindelijk breder lijkt door te dringen. De roep om minder bureaucratie klinkt namelijk niet alleen in onze sector, maar ook in de zorg, het onderwijs, de bouw en veel andere sectoren. Overal groeit het besef dat overregulering professionals verstikt en de samenleving op slot zet in plaats van ondersteunt. En dat dat vooral ook een vertrouwenskwestie is.
Het deed me denken aan een campagne – uit 2018, dus alweer een aantal jaartjes geleden – om zorgprofessionals te ontlasten: (Ont)Regel de Zorg. Dit initiatief wilde niet alleen de (administratieve) regeldruk verlagen, maar ook het vertrouwen in zorgverleners herstellen. “We hebben te veel regels bedacht vanuit wantrouwen,” zei toenmalig minister Bruno Bruins. “We moeten durven loslaten en professionals weer ruimte geven hun vak uit te oefenen.”
En dat is de spijker op z'n kop. Want regeldruk is niet alleen een praktisch probleem, het is een symptoom van systeemwantrouwen. Van een reflex waarin controle belangrijker is geworden dan vertrouwen. En die reflex zien we ook in onze adviespraktijk terug. Maar het is een achterhaalde reflex; eentje die geen recht doet aan de advieswereld van vandaag. Want onze onafhankelijkheid is sterk verankerd, het klantbelang staat altijd voorop en als branche hebben we zelf forse stappen gezet in transparantie en professionalisering.
Ooit was het misschien maatschappelijk gewenst dat de AFM scherp keek naar hoe verzekeraars hun relaties met adviseurs onderhielden. En de wijze waarop dat is gedaan, is volkomen te verdedigen; het heeft z'n vruchten afgeworpen. Daarmee is nu ook de tijd aangebroken om het wantrouwen te laten varen en wetgeving en toezichthouden aan te vliegen vanuit vertrouwen.
De eerste, voorzichtige stappen in die richting denk ik overigens al te zien. En dat stemt hoopvol. Want vertrouwen is geen eenrichtingsverkeer: het moet niet alleen worden verdiend, maar ook worden teruggegeven. Minder kramp in de regels, meer ruimte voor ondernemerschap – dát is ook een vorm van regeldrukvermindering zijn. En misschien wel de belangrijkste.