Consultatie wetsvoorstel Fiscale verzamelwet 2027

Elk jaar worden er aanpassingen doorgevoerd in de fiscale wetgeving. Deze wijzigingen worden vastgelegd in een Fiscale verzamelwet. Om voldoende tijd te hebben voor het parlementaire proces rondom wetgeving, wordt nu de Fiscale verzamelwet met wijzigingen per 1 januari 2027 ter consultatie voorgelegd. 

Zoals de naam al aangeeft, bevat de verzamelwet maatregelen op veel verschillende gebieden. Hieronder volgt een opsomming van een aantal punten die voor financieel adviseurs het meest interessant zijn.  

Eigen woning  
Hypotheekrenteaftrek voor betaalbare koopwoningen  
Het wetsvoorstel zorgt ervoor dat kopers van zogenoemde ‘betaalbare koopwoningen’ onder de eigenwoningregeling vallen, waardoor zij recht hebben op hypotheekrenteaftrek. Hiermee wordt bestaand beleidsantwoord gecodificeerd en aangevuld met een nieuwe wettelijke fictie voor tweede en latere kopers.  

Onder de nieuwe betaalbare-koopregeling kunnen gemeenten woningen laten bouwen en verkopen tegen een vooraf bepaalde lage koopprijs, met een instandhoudingstermijn waarin de verkoopprijs gereguleerd blijft. Eerste kopers en hun opvolgers (zolang nog niet de helft van de instandhoudingstermijn verstreken is) kunnen ondanks de beperkingen toch voldoen aan de voorwaarden van de eigenwoningregeling op basis van hardheidsclausulebeleid dat nu in de wet wordt vastgelegd. Zonder deze aanpassing zouden met name tweede en latere kopers geen recht hebben op renteaftrek, omdat zij de woning onder de marktwaarde kopen en daardoor niet ‘grotendeels’ profiteren van waardeverschillen, wat normaal een eis is voor eigenwoningaftrek.  

Marktwaarde voor geschonken woningen 
Een andere relevante wijziging is dat voor de schenkbelasting woningen voortaan tegen de waarde in het economische verkeer worden belast in plaats van de WOZ-waarde. Sinds 2010 gold er een uitzonderingsregel dat bij schenken en erven van woningen de (meest recente) WOZ-waarde gebruikt mocht worden, bedoeld als vereenvoudiging. In de praktijk gaf dit echter met name bij schenkingen ruimte tot belastingbesparing.  

Om dit aan te pakken wordt vanaf 2027 bij woningschenkingen weer gewoon de actuele marktwaarde gehanteerd, conform de hoofdregel van de Successiewet. Dit voorkomt dat men door timing of constructies een lagere grondslag kan kiezen. Bovendien vervallen administratieve perikelen zoals het moeten wachten op de WOZ-beschikking van het nieuwe jaar of aanvragen van uitstel tot WOZ-waarden bekend zijn.  

Voor de erfbelasting blijft vooralsnog de WOZ-waarde als waarderingsgrondslag gelden; enerzijds omdat daar minder speelruimte voor de belastingplichtige is en anderzijds om uitvoeringstechnische redenen. 

Pensioen en lijfrente  
Coulance bij te late pensionering  
Op pensioengebied wordt een belangrijke versoepeling voorgesteld voor het geval een ouderdomspensioen niet binnen 5 jaar na het bereiken van de AOW-leeftijd in gaat (de zogenoemde uiterste pensioeningangsdatum). Volgens de huidige fiscale regels leidt zo’n vertraging namelijk tot een ‘onzuiver pensioen’ met ingrijpende gevolgen: de volledige pensioenreserve wordt ineens belast en daarbovenop is 20% revisierente verschuldigd. Dit kan ertoe leiden dat een deelnemer die onbewust onbereikbaar was (bijvoorbeeld geëmigreerd en zijn pensioen ‘vergeten’) geconfronteerd wordt met een fiscale claim tot wel ~69,5% van de pensioenwaarde (49,5% loonheffing + 20% revisierente).  

Het wetsvoorstel regelt dat, onder strikte voorwaarden, afgezien kan worden van deze sanctie. Voorwaarde is onder meer dat het pensioen alsnog met terugwerkende kracht wordt uitgekeerd en de pensioenuitvoerder aannemelijk kan maken dat er geen contact kon worden gelegd met de deelnemer. 

Arbeidsrelaties en loonheffingen  
Bewaarplicht in plaats van meldplicht bij opting-in  
Werkgevers en opdrachtnemers die gebruik willen maken van de ‘opting-in’-regeling (waarbij een arbeidsrelatie vrijwillig als dienstbetrekking voor de loonbelasting wordt aangemerkt) hoeven straks geen gezamenlijk formulier meer naar de Belastingdienst te sturen. De verplichting om opting-in vooraf te melden bij de inspecteur vervalt; in plaats daarvan volstaat het om de gezamenlijke verklaring in de loonadministratie te bewaren. De Belastingdienst stelt een modelverklaring beschikbaar, maar de vorm is in principe vrij.  

Afschaffen van de eerstedagsmelding  
Het instrument van de eerstedagsmelding – de verplichting voor werkgevers om nieuwe werknemers uiterlijk vóór de eerste werkdag aan te melden bij de Belastingdienst – wordt volledig afgeschaft. In de praktijk werd deze meldplicht al sinds 2009 slechts opgelegd in zeer specifieke gevallen van malafide werkgevers, maar feitelijk wordt hier geen gebruik meer van gemaakt. De Belastingdienst heeft bevestigd dat dit instrument zijn waarde heeft verloren en dat de systemen die het verwerken eigenlijk nodeloze kosten veroorzaken.  Per 1 januari 2027 wordt daarom de wettelijke grondslag voor eerstedagsmeldingen geschrapt.  

Overige maatregelen  
De Fiscale Verzamelwet 2027 kent nog een aantal andere aanpassingen op verschillende gebieden.   

Alle informatie over de consultatie en de relevante documenten zijn hier te vinden. Wil je naar aanleiding van deze consultatieronde nog aandachtspunten aan ons doorgeven dan kun je je input vóór 15 september 2025 mailen naar info@adfiz.nl.