BTW

BTW is een belasting over de omzet die in principe iedere ondernemer die producten en diensten levert aan de overheid moet afdragen.

In dit kennisdossier behandelen we de volgende 4 vragen:

Ben ik belastingplichtig voor de BTW?

Iedere ondernemer moet over de omzet die hij behaalt uit de levering van goederen en diensten in principe BTW (omzetbelasting) afdragen aan de Belastingdienst. De prijs die klanten betalen voor geleverde goederen en diensten is inclusief BTW.

Kleineondernemersregeling (KOR)

Ondernemers met een omzet van maximaal € 20.000/kalenderjaar die in Nederland gevestigd zijn, kunnen gebruik maken van de Kleineondernemersregeling (KOR). Dit betekent dat zij:

  • geen BTW moeten berekenen aan klanten,
  • geen BTW-aangifte moeten doen,
  • geen BTW mogen verrekenen over eigen zakelijke kosten, en
  • voor tenminste 3 jaar aan de KOR moeten meedoen (tenzij de omzet in een kalenderjaar groter is dan € 20.000).

Let op: Belangrijk hierbij is dat de omzet uit de levering van producten en diensten die vrijgesteld zijn van BTW weliswaar niet meetelt voor de omzetgrens van de KOR, maar dit geldt juist niet voor de vrijstelde omzet uit financiële en verzekeringsdiensten

Om gebruik te kunnen maken van de KOR moet de ondernemer zich aanmelden bij de Belastingdienst.

Over welke producten en diensten moet ik BTW afdragen?

Iedere ondernemer die producten en diensten levert, moet hierover in principe omzetbelasting (BTW) afdragen aan de Belastingdienst. Echter, bepaalde producten en diensten zijn vrijgesteld van BTW.

Vrijstelling adviseur/bemiddelaar

Als adviseur/bemiddelaar hoef je in de meeste gevallen geen BTW te rekenen. Dat komt omdat BTW-regelgeving een vrijstelling kent voor:

  • handelingen in verband met sparen en betalingsverkeer,
  • handelingen met betrekking tot effecten en andere waardepapieren,
  • het beheren van collectief beleggingsvermogen,
  • kredietverstrekking en -bemiddeling,
  • verzekeringen en diensten door tussenpersonen.
Randvoorwaarden BTW-vrijstelling adviseur/bemiddelaar
  • Je onderhoudt een rechtsbetrekking met de verzekeraar en met de klant.
  • Je werkzaamheden moeten kenmerkend en essentieel zijn voor een bemiddelaar. Dit houdt in dat de werkzaamheden gericht zijn op het bemiddelen in een mogelijk financieel product. Het zoeken van klanten en hen in contact brengen met de verzekeraar (bemiddeling) is essentieel. Daarbij maakt het niet uit of er uiteindelijk ook echt een product wordt gesloten. Voldoende is dat de werkzaamheden erop zijn gericht een verzekeringscontract te (proberen) sluiten.
  • Je werkzaamheden mogen niet ‘branchevreemd’ zijn. Als een abonnement diverse diensten bevat die bijkomstig zijn bij de hoofddienst, dan zijn die in principe vrijgesteld van BTW. Branchevreemde diensten zoals belastingaangiften, administratie, en vermogensbeheer zijn wel belast met BTW.

In de normale praktijk betekent dit dat zowel het advies en de bemiddeling als de doorlopende werkzaamheden vrijgesteld zijn van BTW. Het maakt voor de BTW-vrijstelling bovendien niet uit of de klant betaalt via provisie, een fee of een vergoeding op basis van een service-abonnement

Voorbeeld

Een pensioenadviseur legt in een ‘overeenkomst van opdracht’ voor de werkgever het doel van de werkzaamheden vast. Maar, een pensioenovereenkomst komt uiteindelijk niet tot stand. Echter, als uit de ‘overeenkomst van opdracht’ blijkt dat de werkgever de intentie had een pensioenovereenkomst te sluiten, dan valt de dienstverlening van de pensioenadviseur onder de BTW-vrijstelling.

Diensten losstaand van de (eigen) bemiddeling

Diensten die je losstaand aanbiedt en waarbij bemiddeling vooraf is uitgesloten, zijn wel belast voor de BTW. Denk dan aan:

  • het geven van een pure second opinion;
  • het maken van een financieel plan of risico-analyse zonder productadvies;
  • het geven van budgetadvies (bijv. i.v.m. oriëntatie huren/kopen van een huis);
  • advies i.v.m. een verzekeringsproduct terwijl je zelf niet bemiddelt.
Werkzaamheden na het sluiten van een product

Je werkzaamheden houden niet op na het sluiten van een verzekeringsovereenkomst. Nazorg, beheer, assisteren bij de uitvoering van het verzekeringsovereenkomst en schademelding vallen eveneens onder de BTW-vrijstelling. Er moet dan wel sprake zijn van ‘reguliere opvolgende werkzaamheden’. De vrijstelling geldt uitsluitend als je hebt bemiddeld ten aanzien van de verzekeringsovereenkomst en als gevolg daarvan reguliere opvolgende werkzaamheden verricht.

Er is hierop een uitzondering: wanneer je een portefeuille overneemt, zet je feitelijk de werkzaamheden van een andere bemiddelaar voort. In deze situatie geldt dan ook dat er sprake is van ‘reguliere opvolgende werkzaamheden’ die onder de BTW-vrijstelling vallen.

Bewijslast

Je moet als bemiddelaar zelf vaststellen of de dienstverlening die je levert onder de vrijstelling valt op basis van de wettelijke regels. Uitgangspunt is dat je als bemiddelaar aannemelijk moet maken dat je dienstverlening in wezen gericht is op het afsluiten van een financieel product en daarmee onder de vrijstelling valt. Desgevraagd moet je hiervan bewijs leveren aan de Belastingdienst.

Hetzelfde geldt ten aanzien van de afweging of je meerdere diensten/prestaties aanbiedt die zelfstandig onderscheiden kunnen worden, maar als bijkomstige prestatie kunnen opgaan in de vrijgestelde hoofddienst.

Bij twijfel kun je contact opnemen met je belastinginspecteur om gebruik te maken van de mogelijkheid van vooroverleg.

Serviceabonnement

Binnen een serviceabonnement zijn de geleverde diensten die kenmerkend en essentieel zijn voor een bemiddelaar (de zogenaamde te onderscheiden diensten) vrijgesteld van BTW. Bijkomende branchevreemde diensten zijn niet vrijgesteld van BTW.

Voorbeelden van diensten die niet vrijgesteld zijn van BTW zijn:

  • het verzorgen van belastingaangiften;
  • het verzorgen van (financiële) administratie;
  • automatiseringsdiensten;
  • de verhuur van roerende of onroerende goederen;
  • beheren privé-vermogen.

Bovengenoemde diensten zijn in de kern niet gericht op het bemiddelen van een nieuwe overeenkomst of het wijzigen van een bestaande overeenkomst, maar richten zich op advies en ondersteuning op diverse andere gebieden.

Het is daarom belangrijk om bij een abonnement te bekijken of er sprake is van één dienst of dat de dienst gesplitst kan worden in verschillende diensten. Vaak biedt de bemiddelaar in het abonnement dienstverlening aan die onlosmakelijk met elkaar is verbonden . Het gaat om diensten die zo nauw met elkaar verbonden zijn dat zij ‘objectief gezien één economische niet te splitsen prestatie vormen’, waar het de klant ook in beginsel om te doen is. Voor deze verzameling van diensten is sprake van BTW-vrijstelling.

Voorbeeld

Als in een serviceabonnement ook het geven van een second opinion is opgenomen, is dat deel van het abonnement in beginsel geen dienst die onder de BTW-vrijstelling valt. Maar de dienst valt wel onder de vrijstelling als het geven van een second opinion bijkomstig is ten opzichte van het geheel van de dienstverlening binnen het abonnement; het gaat op in de algehele prestatie van het abonnement en vormt daarmee één dienst.

Of de dienst al dan niet moeten worden gesplitst in verschillende diensten, of één dienst vormen, hangt af van de feitelijke situatie. Factoren die hierbij kunnen meespelen zijn:

  • Worden de verschillende diensten ook los van elkaar door de betreffende ondernemer verricht?
  • Wordt voor deze prestaties een afzonderlijke vergoeding berekend?
  • Is er sprake van één economische handeling?
  • Zijn bepaalde diensten ondergeschikt aan andere diensten (c.q. van bijkomstige aard)?
  • Vormen bepaalde onderdelen voor de modale consument een doel op zich, of gaat het slechts om een middel om andere onderdelen zo aantrekkelijk mogelijk te maken?

In deze brief van de Belastingdienst staan diverse casussen uitgewerkt over hoe te bepalen of diensten onder de BTW-vrijstelling vallen. In deze casussen laat de Belastingdienst zien hoe je bovengenoemde factoren kunt toepassen.

Meerdere bemiddelaars

De rechtsbetrekking die een bemiddelaar onderhoudt met de verzekeraar en met de klant mag over meerdere bemiddelaars lopen als er sprake is van een 'keten van rechtsbetrekkingen' met de verzekeraar aan het begin en de klant aan het einde. Uiteraard moet de dienstverlening kenmerkend zijn voor de bemiddelaar, d.w.z. gericht op het sluiten van een verzekeringscontract. Essentieel daarbij is de klant in contact brengen met de verzekeraar.

Hoe bereken ik de verschuldigde BTW?

Het algemene BTW-tarief is 21%. Voor sommige goederen en diensten geldt het lage tarief van 9% (niet relevant voor onze branche) of een 0% tarief/vrijstelling.

BTW die je zelf hebt betaald aan leveranciers voor producten en diensten voor jouw bedrijf mag je van de verschuldigde BTW – volgens voorwaarden – aftrekken. Het verschil moet je afdragen aan de Belastingdienst. Dit is het verrekenen van ontvangen en betaalde BTW. Zijn de producten en diensten die je als ondernemer levert vrijgesteld van BTW, dan heb je voor deze producten en diensten geen recht op het verrekenen van BTW. Lever je zowel vrijgestelde als belaste goederen en diensten, dan mag je de BTW gedeeltelijk verrekenen.

Meer informatie over het bijhouden van de BTW-administratie en het betalen van BTW vind je op de site van de Belastingdienst.

Hoe draag ik de BTW af?

Om BTW af te kunnen dragen moet je ingeschreven staan bij de KvK. Als je dat hebt gedaan, ontvang je een omzetbelasting en BTW-nummer van de Belastingdienst. De Belastingdienst geeft daarbij informatie over wat het betekent om ondernemer te zijn voor de BTW. De verschuldigde BTW kun je vervolgens digitaal afdragen.

Dit kennisdossier is mede gebaseerd op enkele brieven van de Belastingdienst:

- Brief april 2012: Gevolgen provisieverbod voor omzetbelasting en assurantiebelasting
- Brief december 2020: Vergoeding advieskosten en omzetbelasting/assurantiebelasting
- Bijlage 2 bij brief december 2020: Aanvullende uitleg omzetbelasting