Meer varianten in nabestaandenpensioen gewenst, maar mét financieel advies en ondersteuning

Nieuws
geplaatst op 16-8-2021  

Het ministerie van SZW heeft onderzoek laten doen naar de behoefte aan meer keuzemogelijkheden in het nabestaandenpensioen. Onderzocht is of een levenslange uitkering aansluit bij de behoefte en wensen van nabestaanden (voor een nabestaandenpensioen voor de pensioendatum) of dat er behoefte is aan meer keuzemogelijkheden. Ook is onderzocht welke uitkeringsvarianten het meest interessant zijn.   

Het onderzoek is uitgevoerd onder nabestaanden zelf, als ervaringsdeskundigen, en onder financieel adviseurs. Financieel adviseurs zijn betrokken omdat ze op basis van hun ervaring kunnen aangeven in hoeverre nabestaanden in staat zijn om ingrijpende keuzes voor zichzelf te maken. In de kern blijkt uit het onderzoek dat er zeker ruimte is voor het bieden van meer keuzemogelijkheden in de uitkering. Belangrijke voorwaarde hierbij zijn wel een levenslange uitkeringscomponent, het bieden van deskundige ondersteuning bij het maken van de juiste keuze en de wens dat de keuze niet te snel na het overlijden van de partner behoeft te worden gemaakt.  

In het onderzoek zijn aan nabestaanden en financieel experts vier uitkeringsvarianten voor een nabestaandenpensioen voorgelegd: 

  1. volledig bedrag ineens (vrij te besteden) 
  2. geleidelijk aflopend bedrag (hoog-laag) 
  3. tijdelijke uitkering gedurende over 5 – 10 jaar, daarna geen uitkering 
  4. bedrag ineens (10 %), en het restant als levenslange maandelijkse uitkering. 

Uit het onderzoek blijkt dat: 

  • Het huidige nabestaandenpensioen met een vaste inkomensbron (variërend in belang) voor nabestaanden duidelijk geregeld is 
    De hoogte van het nabestaandenpensioen blijkt enorm te variëren en heeft hierdoor een verschillende functie voor de nabestaanden. Dit bepaalt ook de manier waarop nabestaanden naar keuzemogelijkheden kijken.  Duidelijk wordt dat nabestaanden zich in de periode direct na het overlijden van de partner minder in staat voelen tot nadenken over hun toekomstige financiële positie en het maken van gefundeerde keuzes. Dit wordt bevestigd door financieel adviseurs. 
     
  • Er is tevredenheid over het huidige uitkeringsritme én behoefte aan keuzevrijheid hierin 
    Nabestaanden zijn in eerste instantie tevreden over de huidige uitkeringsvariant van een levenslange vaste uitkering. Dit geeft zekerheid en rust. Wanneer ze moeten nadenken over meer keuze in uitkeringsvarianten geven ze aan hiervoor open te staan. Nabestaanden geven aan dat ‘meer keuze altijd goed is’ en ook bijdraagt aan het hebben van eigen regie. Financieel adviseurs zijn eveneens positief over meer keuzevrijheid. Het biedt de mogelijkheid om pensioen af te stemmen op de persoonlijke situatie en het past bij de huidige tijdgeest van meer flexibiliteit. Beide partijen vinden dat meer keuzevrijheid gepaard moet gaan met meer voorlichting en informatie. 
     
  • Nabestaanden hebben voorkeur voor garanties in varianten in uitkeringsritme 
    De variant uitkering van het volledige bedrag ineens (1) lijkt aantrekkelijk, maar vraagt volgens nabestaanden en financieel adviseurs te veel financiële kennis van nabestaanden om het kapitaal goed te besteden. Er zijn (te) grote risico’s aan verbonden.  
    De variant van een geleidelijk aflopend bedrag (2) is als optie voor sommige nabestaanden aantrekkelijk. Het biedt veiligheid en zekerheid. Ook financieel adviseurs kunnen zich voorstellen dat nabestaanden hierbij gebaat zijn. 
    De variant tijdelijke uitkering over 5 -10 jaar (3) is slechts voor enkele nabestaanden interessant. Volgens nabestaanden en financieel adviseurs kleven aan deze variant risico’s.  
    De variant 10 % van het kapitaal ineens en het overige uitgekeerd als een levenslange uitkering (4) valt goed bij nabestaanden en financieel adviseurs. Het geeft financiële armslag in het begin en tegelijk zekerheid voor de toekomst.  
     
  • Keuzes in uitkeringsregime worden geprefereerd, maar financieel advies en tijd is noodzakelijk 
    Nabestaanden zijn overwegend positief over meer keuzes in het uitkeringsritme van het nabestaandenpensioen. Ze geven wel aan niet goed in staat te zijn zelfstandig tot een goede keuze te komen omdat de gevolgen van de keuze groot zijn en de keuze onomkeerbaar is. Het zelf moeten beslissen over een goede variant doet een (te) groot beroep op hun financiële kennis. Een meerderheid geeft aan dat een vorm van advies of ondersteuning hierbij nodig zal zijn. Ook wijzen nabestaanden erop dat een keuze met verstrekkende gevolgen – vanwege de emotionele periode van het overlijden van een partner – op zijn vroegst na vier maanden of een jaar door hen zelf genomen kan worden. Nabestaanden en financieel adviseurs geven aan dat te veel opties leidt tot keuzestress. Variant 1 wordt door beide partijen als te risicovol beoordeeld. 

Het onderzoek vond plaats om de wenselijkheid naar meer mogelijkheden voor maatwerk in de hoogte van de nabestaandenuitkering te onderzoeken in het kader van de hervorming van het pensioenstelsel. De uitkomsten worden betrokken in de definitieve voorstellen voor nieuwe regelgeving voor het nabestaandenpensioen in het kader van het te verwachten Wetsvoorstel toekomst pensioenen. 

Categorien: Pensioenen