Belangrijke informatie over beleggingsverzekeringen

De AFM heeft op 9 oktober 2008 de resultaten van het feitenonderzoek beleggingsverzekeringen gepresenteerd. Ook met het feitenonderzoek bestaat nog altijd geen definitieve duidelijkheid voor alle houders van een beleggingsverzekering.

Update d.d. 21 oktober 2008

Verder zijn enkele verzekeraars ver in hun onderhandeling met consumentenorganisaties over het compenseren van gesloten beleggingsverzekeringen. Zo heeft Delta Lloyd over de compensatie een akkoord bereikt met de Stichting Verliespolis en de Stichting Woekerpolisclaim. Daarnaast heeft ook Aegon laten weten hun beleggingspolishouders te zullen compenseren. Hoe de nu bekende compensaties voor de individuele polishouders zullen uitpakken zal waarschijnlijk in de loop van 2009 bekend zijn.

Deze ontwikkelingen hebben geen inhoudelijke gevolgen voor het actieplan verzekeringen. Wel is de voorbeeld-klantbrief tekstueel aangepast aan de meest recente ontwikkelingen in het dossier.

Onderstaand treft u het actieplan beleggingsverzekeringen zoals wij dat eerder op 30 juni 2008 aan u bekend maakten.

De NBVA en de NVA hebben er tot nu toe voor gekozen om verzekeraars alle ruimte te laten om met consumentenvertegenwoordigers en consumenten oplossingen te vinden voor de problemen rond de beleggingsverzekeringen. Nu duidelijk is geworden dat de partijen – ook na de Aanbeveling van de Ombudsman Financiële Dienstverlening – niet tot overeenstemming hebben kunnen komen, is er sprake van een nieuwe situatie. Jarenlange rechtszaken en procedures liggen in het verschiet.

Zoals wij eerder hebben aangekondigd, is deze nieuwe situatie voor de NBVA en de NVA, binnenkort samenwerkend in federatief verband, aanleiding om met een actieplan beleggingsverzekeringen te komen. Dit plan moet leiden tot een betere informatievoorziening voor de klanten, alsmede tot een betere positie van uw klanten betreffende lopende beleggingsverzekeringen maar ook voor nieuw te sluiten beleggingsverzekeringen.

De NBVA en de NVA adviseren u om binnenkort, in het kader van uw zorgplicht, het volgende te ondernemen richting uw relaties met een beleggingsverzekering:

1. Informeer uw relaties met een beleggingsverzekering over het feit dat er mogelijk sprake kan zijn van een aanspraak op verzekeraars. Hiervoor hebben we een voorbeeldbrief ontwikkeld. Wij zijn van mening dat u voldoende reden heeft te vermoeden dat de verzekerde een aanspraak op de verzekeraar zou kunnen hebben. Daarom adviseren wij u de verzekerde erop te wijzen dat wanneer hij deze aanspraken tegen de verzekeraar geldend zou willen maken, hij dat tijdig moet doen, om te voorkomen dat zijn aanspraak op de verzekeraar verjaart. Het moment om de verzekerde hierop te wijzen is volgens ons nu aangebroken. Tot meer dan deze algemene verwijzing bent u conform het bijgaande advies van advocatenkantoor Stadermann Luiten juridisch gezien niet gehouden. Voor verdere advisering op dit punt mag u de verzekerde verwijzen naar rechtshulpverleners, zoals de rechtsbijstandverzekeraar van de verzekerde. Wel hebben wij uit het oogpunt van service een ontwerp stuitingbrief met toelichting bijgevoegd die u als voorbeeld voor uw relaties kunt gebruiken. Wij adviseren u bij het toezenden van de ontwerp-stuitingbrief de klant tevens te verwijzen naar diens rechtskundig adviseur.
   
2. Informeer uw relaties over het feit dat er in de beleggingsverzekering mogelijk sprake is van te hoge risicopremies. Wanneer u bij uw klanten vaststelt dat er sprake is van evident onredelijke premies voor de dekking van het overlijdensrisico* en wanneer het feitelijk mogelijk is daar wijzigingen in aan te brengen, zult u de verzekerde daarop moeten wijzen. Uw zorgplicht lijkt dat zeker mee te brengen, zoals ook blijkt uit het advies van Stadermann Luiten. Het is verder aan de verzekerde, nadat die adequaat is gewaarschuwd, om zelf in actie te komen, zonodig door u een nieuwe opdracht te geven voor het zoeken van een goedkopere overlijdensdekking. Of u hierin zelf een rol wilt spelen door uw klanten actief uit te nodigen en te begeleiden, is geheel uw eigen keuze. Indien vervolgens de klant besluit om maatregelen te treffen, bijvoorbeeld door het afsluiten van een nieuw product, en daarvoor de hulp van u inroept, valt dit buiten de zorgplicht inzake de in het verleden afgesloten verzekering. Of en in hoeverre u voor dit (nieuwe) advies kosten in rekening brengt is een afweging die iedere adviseur voor zichzelf moet maken.
   
   Omdat wijzigingen in een levensverzekering gevolgen kunnen hebben voor de fiscale behandeling van die polis, hebben NBVA en NVA de Staatssecretaris van Financiën verzocht om daarvoor ontheffing te verlenen. Zodra wij daarop een reactie hebben zullen wij dit aan u laten weten. Tot die tijd moet u uw klanten op eventuele fiscale gevolgen wijzen.
   
3. In het eerste kwartaal van 2008 hebben de meeste van uw relaties met een beleggingsverzekering een waardeoverzicht van hun verzekeraar (model 3) ontvangen. Dit waardeoverzicht bevat onder meer informatie over de kosten bemiddelaar of verzekeringsadviseur. Die kosten wijken meestal af van de beloning die u daadwerkelijk heeft ontvangen. Wij hebben daarover intensief contact gehad met verzekeraars en hebben als tussenoplossing afgesproken dat u van verzekeraars een toelichting ontvangt. Na een maand hebben wij van ongeveer de helft van de aangeschreven verzekeraars een reactie ontvangen. Wij zijn uitermate ontevreden over de manier waarop verzekeraars zijn omgegaan met het verstrekken van de beloofde toelichting. Daarom bieden wij u nu een eigen toelichting aan vanuit NBVA en NVA. Met dit document kunt u uw relaties desgewenst informeren over de intransparantie van de informatiemodellen beleggingsverzekeringen. Het versturen van deze toelichting is overigens geen must.
   
4. Na het zien van de waardeoverzichten zullen klanten zich wellicht afvragen of het beoogde rendement/doelvermogen, ten tijde van het afsluiten van de beleggingsverzekering, met de huidige waardeontwikkeling wel gehaald zal worden. De NBVA en de NVA adviseren u dan ook uw klanten uit te nodigen in contact met u te treden om te bezien hoe de waardeontwikkeling verloopt in relatie tot de verwachtingen. Daarbij kunt u bekijken of en hoe er reparatie op de bestaande polis mogelijk is.
   
5. Bij het adviseren over nieuw af te sluiten beleggingsverzekeringen, adviseren wij u gebruik te maken van de door NBVA en NVA ontwikkelde checklist beleggingsverzekeringen. Aan de hand van deze checklist en de toelichting hierop kunt u bepalen of de aangeboden productinformatie van verzekeraars voldoet aan de wettelijke transparantieverplichtingen. Indien de verzekeraar, eventueel nadat u hierom heeft verzocht, niet alle relevante informatie verstrekt, kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de advisering van het betreffende product.

Naast het zelf beoordelen van een offerte voor een beleggingsverzekering op basis van onder punt 5 genoemde checklist, zullen NBVA en NVA ook gezamenlijk stappen ondernemen om te komen tot een onafhankelijk transparantiekeurmerk voor nieuwe beleggingsverzekeringen. Na introductie van het keurmerk beleggingsverzekeringen zal ook gezocht worden naar uitbreiding van het keurmerk naar andere complexe producten. Met het keurmerk beogen NBVA en NVA een structurele bijdrage te leveren aan een transparantere verzekeringsmarkt.

Met bovenstaand actieplan kunt u als intermediair uw taak richting de klant op een verantwoorde manier verder invullen. Wij dringen er dan ook bij u op aan om onze adviezen ter harte te nemen. Graag verwijzen wij u naar de juridische onderbouwing in het kader van uw zorgplicht, op basis waarvan wij u dit advies sturen.

Zoals u heeft kunnen lezen heeft de Ombudsman Financiële Dienstverlening inmiddels alle bij Kifid aangesloten intermediairs aangeschreven. In zijn bericht geeft hij onder meer aan dit initiatief van NBVA en NVA van harte te steunen. Wij zijn van mening dat u met dit actieplan ruimschoots invulling geeft aan de toegevoegde waarde van het onafhankelijke verzekeringsintermediair, waartoe ook de Ombudsman oproept.

* Bij de beoordeling of hiervan sprake is, is de verhouding tussen enerzijds de verzekerde bedragen en anderzijds de hoogte van de premie, van belang. Het is mogelijk dat de uitkomst van deze beoordeling is dat de premie op zich redelijk is, maar dat de verzekerde bedragen in het concrete geval te hoog zijn, hetgeen een onnodig hoge premie tot gevolg heeft.

Hoewel NBVA en NVA de grootst mogelijke zorgvuldigheid hebben betracht bij de totstandkoming van dit advies en de daarbij behorende documenten, aanvaarden de NBVA en de NVA geen enkele aansprakelijkheid voor schade die direct of indirect voortvloeit uit het juist of onjuist gebruik van dit advies en/of de daarbij behorende documenten.